اينترنت در عرصه های آموزشی نيز چالش های جديدی را ايجاد کرده است . استفاده از زيرساخت اينترنت برای آموزش ، در ساليان اخير مورد توجه کارشناسان و مراکز علمی قرار گرفته است. آموزش الکترونيکی ، آموزش مبتنی بر کامپيوتر (CBT) ، آموزش مبتنی بر اينترنت (IBT) و آموزش مبتنی بر وب (WBT) نمونه اسامی انتخاب شده برای روش های جديد آموزشی می باشند . آموزش ( ياد دادن و ياد گيری ) ، طی ساليان آينده با انقلابی بزرگ روبرو خواهد شد. امکانات سخت افزاری و نرم افراری موجود، بشريت را به سمت يک انقلاب بزرگ آموزشی سوق می دهد. 

آموزش های Online از سال 1990 مطرح و همزمان با رشد تجهيزات و امکانات مربوطه در دهه گذشته ، گام های موثری در اين زمينه برداشته شده و اينک در نقطه عطفی قرار گرفته است . آشنائی با سيستم های آموزشی جديد برای تمامی دست اندرکاران امر آموزش ، حائز اهميت است . اگر دانائی را عين توانائی بدانيم ، جوامعی از بشريت به توانائی و خود باوری خواهند رسيد که زير ساخت مناسبی را برای سيستم های آموزشی خود انتخاب و بر همين اساس حرکات هدفمند و سيستماتيک آموزشی را با تاکيد بر عناصر متفاوت موجود در يک سيستم آموزشی ، آغاز نمايند. آموزش الکترونيکی فرصت مناسبی را برای تمامی دست اندرکاران سيستم های آموزشی فراهم نموده است تا بتوانند با بهره گيری از آخرين فن آوری های موجود ، مهمترين رسالت خود را که همان آموزش است با سرعت و کيفيتی مطلوب در اختيار متقاضيان قرار دهند .

آموزش الکترونيکی چيست ؟
آموزش الکترونيکی ، امکان فراگيری مستقل از زمان و مکان را برای دانش پژوهان فراهم می آورد. جايگاه کامپيوتر در آموزش های الکترونيکی بسيار حائز اهميت است . با پيکربندی مناسب کامپيوتر ( سخت افزار، نرم افزار و شبکه )، امکان استفاده از آموزش های الکترونيکی برای علاقه مندان فراهم می گردد. عملکرد کامپيوتر در آموزش های الکترونيکی نظير عملکرد موبايل در ارتباطات است . با استفاده و پيکربندی مناسب موبايل امکان برقراری ارتباط مستقل از زمان و مکان خاص برای افراد بوجود می آيد.
آموزش الکترونيکی می تواند مبتنی بر CD-ROM ، شبکه ، اينترانت و يا اينترنت باشد. آموزش الکترونيکی برای ارائه محتوی از عناصر اطلاعاتی با فرمت های متفاوت نظير: متن ، ويدئو ، صدا، انيميشن ، گرافيک و محيط های مجازی و يا شبيه سازی شده استفاده می نمايد. تجارب بدست آمده از آموزش های الکترونيکی بمراتب گسترده تر از تجارب آموزشی بدست آمده در يک کلاس درس سنتی است . آهنگ فراگيری در سيستم های آموزشی الکترونيکی از يک روند مشخص و سيستماتيک تبعيت کرده و مخاطبان خود را با هر نوع سليقه و گرايش بسرعت جذب می نمايد.
آموزش های الکترونيکی رمز موفقيت خود را در شيوه ارائه ، نوع محتويات و توزيع ( عرضه ) مناسب می دانند. در آموزش های الکترونيکی از اغلب مسائل موجود در آموزش های سنتی نظير : سخنرانی های يکطرفه ، تعامل و ارتباط ضعيف با فراگيران ، اجتناب می گردد. با استفاده از نرم افزارهای مربوط به سيستم های آموزش الکترونيکی می توان بسرعت محيط های آموزشی موثر و کارآ را با بهره گيری از عناصر متفاوت آموزشی ايجاد کرد.

سطوح آموزش الکترونيکی
آموزش الکترونيکی در چهار گروه عمده طبقه بندی می گردد. گروه های فوق سطوح متفاوت آموزشی از ابتدائی تا سطوح پيشرفته را تضمين می نمايند :

روانشناسی يادگيری
چه نوع تحولات و يا اتفاقاتی در مغز انسان در زمان فراگيری ، بوجود می آيد؟ آموزش در ابتدا نيازمند محرک های لازم است .به منظور فراگيری موثر و کارآ ، محرک های موجود می بايست نگهداری گردند. متاسفانه سيستم های نرونی ( عصبی ) موجود در مغز که مسئول کنترل محرک ها و ذخيره سازی اطلاعات در حافظه می باشد ، بسرعت دچار خستگی می گردند ( پس از گذشت چند دقيقه ). بدين ترتيب آنها نيازمند بازسازی در فواصل بين سه تا پنج دقيقه می باشند ، در غير اينصورت ميزان پاسخگوئی و فراگيری آنها دچار افت می گردد. آنها بسرعت بازسازی می گردند ،سيستم آموزشی می بايست بسرعت با خستگی و دلزدگی بوجود آمده برای فراگيران برخورد مناسب را داشته ، تا امکان يادگيری موثرتر بوجود آيد.

يادگيری بر اساس الگو ها ، موثرترين مدل يادگيری محسوب می گردد. در اين روش، الگوها از مجموعه ای به مجموعه ديگر جابجا می گردند. الگوهائی که نرون های مربوط بخود را مسئول پاسخگوئی خواهند کرد ، از اطلاعات متفاوت در محل های متفاوت مغز استفاده می نمايند . مثلا”

سيستم های فوق با يکديگر مرتبط بوده و از طريق همکاری بايکديگر حافظه را شکل خواهند داد ( يادگيری ) هدف شکل دهی حافظه ، در هريک از سيستم های نرونی مربوطه است . بنابراين اطلاعاتی که بگونه ای طراحی می گردند تا از يک سيستم نرونی به سيستم نرونی ديگر حرکت نمايند، دارای کارآئی بيشتری در رابطه با يادگيری می باشند.

يادگيری الکترونيکی به چه صورت نگهداشت اطلاعات را بهبود می بخشد ؟
آموزش علاوه بر استفاده از سيستم های نرونی مورد نياز ، مستلزم استفاده از عناصر ديگر نظير : ارتباط متقابل ، تخيل و فيدبک است . يادگيری الکترونيکی با استفاده از عناصر متفاوت ، که باعث ايجاد عناصر جديد آموزشی می گردد ، فرآيند فراگيری را حذاب تر خواهد کرد. ايجاد جذابيت در يادگيری يکی از دلايل موفقيت آموزش های الکترونيکی است . در صورتيکه از عناصر جديد در سيستم های آموزش الکترونيکی استفاده نگردد ، عملا” جذابيت های لازم برای آموزش را از دست داده ايم . برای موفقيت در آموزش های الکترونيکی نکات زير می بايست مورد توجه قرار گيرد.

آموزش های الکترونيکی به فراگيران اين امکان را خواهد داد تا هر فرد با توجه به مسايل و توانائی خود ، آهنگ يادگيری را خود مشخص نمايد. در چنين مواردی ، فراگيران در صورتيکه به دلايلی ، چند روزی از سيستم استفاده ننمايند و از آموزش دور باشند ، پس از برطرف شدن مشکلات ، مجددا” قادر به ادامه آموزش خواهند بود. دوره های آموزشی مبتنی بر آموزش الکترونيکی دارای عناصر قابل کنترلی بوده که توسط کاربران استفاده می گردند. عناصر کنترلی فوق در کلاس ها ی آموزش معمولی استفاده نشده و با استفاده از آنان در آموزش های الکترونيکی ، فراگيران قادر به کنترل فرآيند آموزش ، خواهند بود. قابليت تنظيم آهنگ آموزش توسط فراگيران يکی از دلايل مهم در رابطه با موثر بودن آموزش های الکترونيکی است .

يکی ديگر از عناصری که آموزش های الکترونيکی از آن استفاده می نمايند ، برقراری ارتباط و تعامل متقابل با فراگيران است . ميزان و نحوه ارتباط متقابل با فراگيران از حالات ساده که صرفا” کليک کردن بر روی يک سوال است ، شروع و تا اجرای يک فايل انيميشن و يا اجرای يک پردازه ادامه خواهد يافت. استفاده از بازيهای محاوره ای که پيام های آموزشی را بر اساس محتويات دوره آموزشی در اختيار فراگيران قرار می دهند ، نيز از جمله روش های موجود برای ارتقاء سطح کيفيی آموزش های الکترونيکی است .

آموزش الکترونيکی ، از تجارب و تحقيقات بعمل آمده طی سی سال گذشته در امر آموزش استفاده نموده است . در تحقيقات بعمل آمده، به منظور ارتقای سطح کيفی آموزش و سرعت در انتقال آموزش ، راهکارهای زير توصيه شده است :

مزايای آموزش الکترونيکی
آموزش الکترونيکی نسبت به آموزش های سنتی دارای مزايای عمده ای است . انعطاف پذيری و حذف تردد های بی مورد و پر هزينه برای شرکت در دوره های آموزشی ، از مهمترين مزايای آموزش های الکترونيکی است . آموزش الکترونيکی دارای مزايای متعدد ديگری نيز می باشد :

منبع: مهندس حسن رئیسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *